Shantell Sans: Erişilebilir ve Dinamik Yeni Açık Kaynak Font

Shantell Sans: Tipografiye Erişilebilir, Dinamik Bir Soluk

Değişken eksenleri sayesinde ağırlık, italik, informellik ve sıçrama (bounce) gibi geniş bir stil yelpazesi sunan Shantell Sans, dost canlısı, okunabilir günlük yazı tiplerinden, animasyonlar için tasarlanmış çarpıcı, yüksek enerjili, deneysel tarzlara kadar pek çok kullanım alanı vadediyor. Bu makalede, ilham kaynağı ve yaratılış sürecinin ardındaki hikayeyi keşfedeceğiz.

Yeni Bir Font Neden Gerekliydi? Sanatçı Shantell Martin’in Hikayesi

Sanatçı Shantell Martin’in kelimelerle ilk tanışması ilkokuldaki imla testleriyle olmuş. Bu testlerde başarısız olsa da kelimelere olan sevgisi hiç azalmamış. Kendi başına yazıp çizerken, imla kurallarını önemsemeden duygularını ifade etme özgürlüğünü bulmuş.

20’li yaşlarında disleksik olduğunu öğrenen Martin, Central Saint Martins’teki sanat eğitiminde kendisi gibi birçok disleksik insanla bir araya gelmiş. Ancak, öğretmenlerinin okuma zorluklarını fark etmeyip onu cezalandırmasına hayal kırıklığıyla yaklaşmış. Bu deneyim, kendi fontunu yaratma fikrinin temelini atmış: Kelimelerle olan ilişkilerinden bağımsız olarak insanların okuma ve yazma becerilerini güçlendirmek.

Martin, el yazısını temel alan, eğlenceli, oyuncu, aynı zamanda profesyonel ve kullanışlı bir font hayal etmiş. Amacı, kelimelerin birer çizim olduğunu ve herkesin kendi koşullarında var olabileceğini hatırlatan, erişilebilir ve açık bir font oluşturmaktı. Çocukluğundan beri disleksik biri olarak kolay okunabilirliğini beğendiği Comic Sans’tan ilham aldığını belirtiyor.

Fontların duygusal tepkiler uyandırdığına inanan Martin, daha fazla boşluğa sahip, daha yaklaşılabilir fontları tercih ediyor. Çok küçük veya süslü fontların itici olabileceğini, sıkıcı fontların ise dikkat çekmediğini vurguluyor. Shantell Sans projesi, Stephen Nixon’ın gönderdiği bir şablona Martin’in Latin alfabesi, sayılar ve sembolleri el yazısıyla yazmasıyla başlamış ve bu el yazısı dijital fonta dönüştürülmüş.

Fontu Dünyaya Armağan Etmek

Shantell Sans, mümkün olduğunca kullanışlı olması amacıyla açık font lisansı altında yayınlandı. Bu, fontun geniş kitlelere ücretsiz olarak ulaşmasını sağlıyor ve Google Fonts gibi platformlar aracılığıyla yaygın kullanılabilirliğini garanti ediyor. Martin, Shantell Sans’ın canlı bir sanatçı tarafından oluşturulan bir yazı tipi olmasını ve diğer sanatçılara da kendi tipografilerini yaratmaları için ilham vermesini umuyor. Kendi el yazısına dayandığı için kişisel olan bu kontrolü bırakmaktan heyecan duyduğunu dile getiriyor.

Özellikle çocuklar ve genç yetişkinlerin Shantell Sans’ı kullanarak fontun nasıl ortaya çıktığını öğrenmelerini, kişisel veya büyük tasarım projelerinde kullanılmasını istiyor. Fontun ‘vahşi doğaya salındığında’ akla gelmeyecek şekillerde kullanılacağına inanıyor.

Shantell Sans’ın İlk Kullanımları

Martin, Shantell Sans’ı bazı kendi projelerinde kullanmaya başladı bile. New York’taki Whitney Museum mağazası için Shantell Sans yazı tipiyle anahtarlıklar tasarladı. Ayrıca, finansal hizmet platformu Cash App ile iş birliği yaparak, bir nakit kartı oluşturulmasına yardımcı oldu; kartın üzerindeki cash tag ve numaralar Shantell Sans ile yazıldı. Bunun yanı sıra, başka markalar da Shantell Sans’ı yaratıcı şekillerde kullanmaya başladı:

• Web tabanlı işbirlikçi çizim uygulaması tldraw, birincil yazım fontu olarak Shantell Sans’ı benimsedi.
• Kullanıcıların telefonlarından web siteleri oluşturmasını sağlayan univer.se uygulaması tarafından bir web sitesi oluşturma şablonuna dönüştürüldü.

Şimdi ise Shantell Sans, Google Fonts, Google Docs ve GitHub üzerindeki açık repo’sundan indirilebilir durumda. Sosyal medyada #shantellsans etiketini kullanarak yaratılarınızı paylaşabilirsiniz!

Tasarım Süreci: Stephen Nixon ve ArrowType

Tipografi tasarımcısı Stephen Nixon, Shantell Martin’den ‘kullanışlı, görsel olarak hoş, akıllı, yaratıcı bir yazı tipi’ isteğiyle özel bir font talebi aldığında hem gurur duyduğunu hem de büyük ilgi duyduğunu belirtiyor. Martin’in “yeni bir Comic Sans” yapmak istediği ifadesi Nixon’ın dikkatini çekmiş. Comic Sans’ın kültürel yaygınlığı ve yarattığı duygusal tepkiler, projenin başlangıç noktası olmuş.

Comic Sans, Vincent Connare tarafından 1994’te Microsoft Bob için tasarlanmış, Windows için daha erişilebilir bir kullanıcı arayüzü sunma amacı taşımış. Bob’un başarısızlığına rağmen Comic Sans, Windows ve Mac işletim sistemlerinde önceden yüklü olarak gelerek Ty Beanie Babies etiketlerinden CERN sunumlarına kadar geniş bir kullanım alanı bulmuş. Nixon, Shantell Sans projesinin doğrudan Comic Sans’ın yeni bir versiyonu olmadığını, ancak Comic Sans’ı popüler yapan dersleri yeni bir fona uygulamayı hedeflediklerini belirtiyor.

Tasarım Hedefleri

Peki, ‘yeni bir Comic Sans’ bugün ne anlama gelebilirdi? Ve bu yazı tipi Shantell Martin’in sanatsal evreninden nasıl doğal bir şekilde uzanabilirdi? Bu sorular beş temel tasarım hedefine yol açtı:

1. Font, sadece tipografi meraklılarına değil, günlük bilgisayar kullanıcılarına da hitap etmeliydi.
2. Font, çok çeşitli iletişim alanlarında kolayca kullanılabilmeliydi.
3. Font, geniş bir insan yelpazesi tarafından kullanılabilir ve erişilebilir olmalıydı.
4. Font, okunaklı ve kolay okunur olmalıydı.
5. Font, eski alanları yeniden işlememek yerine yeni bir şeyler yapmalıydı.

1. Günlük Kullanıma Uygunluk

Günlük kullanıma hitap etmesi için font, Comic Sans gibi keçeli kalem el yazısına dayanmalıydı. Shantell’in el yazısı bu amaç için mükemmel bir başlangıç noktasıydı. Orijinal yazının bazı tuhaflıkları korunurken, genel görünüm dijital forma uygun şekilde basitleştirildi.

2. Kolay Kullanım

Çeşitli iletişim alanlarında kolay kullanım için font, modern bir fontun tipik oran ve stil beklentilerine uygun olmalıydı. Shantell Sans’ın font metrikleri (büyük harf yüksekliği, x-yüksekliği ve varsayılan satır yüksekliği) Roboto gibi yaygın kullanılan fontlara yakın ayarlandı. Okunabilirliği korumak ve Shantell’in yazısıyla görsel tutarlılık sağlamak için ortalamadan biraz daha geniş glif genişlikleri ve boşluk kullanıldı. Bu kararlar, Shantell Sans’ı web siteleri, uygulamalar ve sunumlar gibi günlük senaryolarda kullanımı kolay hale getiriyor.

3. Kullanılabilir ve Erişilebilir

Fontun geniş bir insan yelpazesi tarafından kullanılabilmesi için çok çeşitli dilleri desteklemesi gerekiyordu. Shantell Sans, Google Fonts’un Latin Plus ve Kiril Plus glif setlerini takip ediyor (ve biraz aşıyor), bu sayede Avrupa, Amerika ve Orta Asya’da Latin ve Kiril alfabelerini kullanan 380’den fazla dili destekliyor. Fontu en geniş kitleye ulaştırmak için ücretsiz, açık kaynaklı bir font olarak yayınlama kararı alındı ve OFL lisansı ile Google Fonts desteğiyle bu mümkün kılındı.

4. Kolay Okunur

Fontun Shantell’in kolay okunurluk hedeflerini karşılaması için karakterlerin birbirinden ayırt edilebilir olması sağlandı. Shantell, doğal olarak ‘b’, ‘d’, ‘p’, ‘q’ ile ‘n’ ve ‘u’ gibi harfleri basit şekiller ve iyi yerleştirilmiş çıkış vuruşlarıyla net bir şekilde ayırt ederek yazıyor. Büyük harf ‘I’ ve rakam ‘1’in düz çizgiler halinde yazılmasını ayırt etmek için büyük ‘I’ye tırnak (serif) ve ‘1’e bir bayrak eklendi. Küçük ‘n’ ve ‘u’, ‘n’nin tipik “zig-zag” formuna sahip olması, ‘u’nun ise kuyruksuz basitleştirilmiş bir forma sahip olmasıyla farklılaştırıldı. El yazısı bir fontta beklendiği gibi, ‘a’ ve ‘g’ harfleri, çocukların okulda öğrendiği tek katlı formları kullanıyor, bu da fontu samimi ve tanıdık kılıyor.

5. Yeni Bir Şey Yapmak

Yeni bir şeyler yapmak için font, sadece iyi bir ağırlık aralığına sahip olmamalıydı. Bu geniş stilistik aralık, modern tipografinin yeteneklerini biraz daha keşfetmeye istekli tasarımcılar ve geliştiriciler için daha fazla yaratıcı fayda sunan değişken bir fontta mevcut olmalıydı. Yaratıcı olanakları daha da ileri taşımak için, Shantell’in özgür, organik ruhunu bu değişken fontun deneysel eksenlerine dahil etme arayışı vardı. Shantell Sans’ın beş değişken ekseni bulunmaktadır: Ağırlık (Weight), İtalik (Italic), İnformellik (Informality), Sıçrama (Bounce) ve Boşluk (Spacing).

Detaylı tipografi ihtiyaçlarını desteklemek için font, tabuler/orantılı rakamlar, kesirler ve yerelleştirilmiş formlar gibi OpenType özelliklerini de içeriyor. Nixon, Comic Sans’a dair birçok hissiyatının yanı sıra, Shantell’in benzersiz, tanıdık ama yabancı bir şekilde çizgiler ve harfler kullanan bir sanatçının el yazısına dayalı bir font yaratma şansına sahip olduğu için şanslı hissettiğini belirtiyor.

Tasarım ve Üretim

Shantell, Staedtler Lumocolor M gibi favori bir keçeli kalemi seçerek birkaç büyük ve küçük harf pangramı (alfabenin tüm harflerini içeren cümleler), sayı dizileri, noktalama işaretleri ve semboller yazdı. Stephen Nixon, bu taramaları temel alarak, önce vuruşların ortasından geçen bir çizgiyle başlayıp, sonra bunu Light ve ExtraBold vuruşlara genişleterek izlemeye başladı. Shantell’in orijinal yazısındaki boyut ve ritimdeki çeşitliliğe rağmen, karakter oranları hafifçe normalleştirilmiş, tutarlı yükseklikler, genişlikler ve boşluklarla ayarlandı. Ancak, Shantell’in ‘t’ ve ‘f’ harflerinin yatay çubuklarının ana gövdelerin soluna gitmemesi, ‘A’ ve ‘R’nin sol üstten başlaması, ‘P’nin sol alttan başlayan basit bir döngü olması ve ‘M’ ile ‘W’nin ayrı diyagonal vuruşlar yerine sürekli dalgalar olması gibi önemli harf şekillendirme özellikleri korundu.

Estetik açıdan, gliflerin Comic Sans’a benzer şekilde gerçekten monolineer, dairesel uçlu mu olması gerektiği yoksa keçeli kalem yazısının organik, bazen keskin şekillendirmesini mi koruması gerektiği tartışıldı. İki aşırı uç da tam doğru gelmediği için, ortada bir yol izlendi: vuruşlar, Shantell’in yazısını ilgi çekici kılan keskinlik ve kontrastın birazını korurken, aynı zamanda daha tekdüze kalınlıkta ve yumuşatılmış, yarı yuvarlak uçlarla yapıldı. Bu, keçeli kalem yazısı hissini korurken, dijital formlarında yaklaşılabilir ve sıcak bir denge sağlıyor.

Yeni Değişken Eksenler

Projenin sağlam bir temeli oluşturulduktan sonra, Nixon ‘normalleştirilmiş’ fontları alıp taranan el yazısı örneklerinin bazı düzensizliklerini yeniden tanıtan ek stiller oluşturdu. Bu düzensizlik rastgele gibi görünse de aslında tekrarlayan belirli özelliklere sahipti. Daha yatay vuruşlara sahip harfler (‘E’ ve ‘e’ gibi) diğerlerinden daha uzun olma eğilimindeyken, daha dikey vuruşlara sahip harfler (‘M’ ve ‘W’ gibi) daha geniş ve kısa olma eğilimindeydi. Basit şekiller (‘P’ gibi) daha küçük olma eğilimindeyken, yatay çubuklar (‘G’, ‘R’ ve ‘t’ gibi) hızlı, uzun bir çıkış vuruşuyla uzama eğilimindeydi. Fontu çok kaotik hale getirmemek için, daha fazla kişilik katmak ancak yine de ‘font benzeri’ kalmak arasında bir denge gözetildi.

Daha sonra, Python kodu kullanarak değişken ve statik font setlerini oluşturmak için kaynaklar üretildi. Shantell Sans’ın ‘Bounce’ ve ‘Informality’ için stilistik eksenleri var ve bunlar tamamen elle çizilen stiller değil. Bunun yerine, bir betik kullanılarak A) gliflerin yukarı veya aşağı kaydırıldığı ‘Bouncy’ stiller oluşturuldu ve B) gliflerin ‘normalleştirilmiş’ ve ‘düzensiz’ ana kaynaklar arasında interpolasyon yapılarak ‘Informal’ stiller oluşturuldu. Tüm kaynaklara, harflerin, sayıların ve ana sembollerin birkaç alternatifi verildi, böylece nihai fontlar bu alternatifler arasında sözde rastgele bir şekilde dönebilir ve sonuçta enerjik bir yazı görünümü sağlayabilir. Bu değişken eksenler sayesinde, bu etki ince bir şekilde veya belirgin bir şekilde uygulanabilir.

Google Fonts ve Açık Kaynak Sürümü İçin Genişletme

Shantell’in Shantell Sans’ı açık kaynak bir proje olarak yayınlamak istemesi nedeniyle, Google Fonts’un fontu daha geniş bir kitle için daha kullanışlı hale getirecek uzantılara sponsor olup olmayacağı araştırıldı. Google Fonts’un desteğiyle yazı tipinin stilistik aralığı genişletilerek tam bir İtalik stil seti oluşturuldu. Ayrıca, harfler arasına ekstra boşluk ekleyen yeni, deneysel bir eksen olan ‘Spacing’ de eklendi; bu, varsayılan olarak bu seçeneği desteklemeyen yazılımlarda faydalı olabilir. En önemlisi, fontlar daha geniş dil desteği sağlamak üzere genişletildi: Latin alfabesi Vietnamca karakterler ve daha birçok para birimi sembolü ile genişletilirken, Kiril alfabesinin eklenmesiyle tamamen yeni bir dil grubu desteklendi.

Shantell Sans Kiril Alfabesi Tasarımı: Anya Danilova

Tipografi tasarımcısı Anya Danilova, Kiril alfabesinin birçok Avrasya dilinin (Bulgarca, Sırpça, Rusça, Belarusça, Ukraynaca, Tatar, Başkırca ve daha fazlası) yazı sistemi olduğunu belirtiyor. Kiril alfabesi için tasarım süreci, Latin alfabesi için tasarıma oldukça benziyor; ancak Shantell gibi belirli bir kişinin el yazısından ilham alan bir yazı tipinde alışılmadık şekiller söz konusu olduğunda süreç zorlayıcı hale gelebiliyor. Danilova, el yazısı bir yazı tipi için başka bir alfabe üzerinde çalışmayı şiir çevirmeye benzetiyor: Şairin benzersiz tonunu, çevrildiği dilin yapısını koruyarak nasıl kurtarabilirsin?

Kiril alfabesi, dik (veya “basılı”), italik ve el yazısı şekillerle oldukça zengin olabilir. Bazı italik ve el yazısı şekilleri, “olağan” basılı olanlardan yapısal olarak farklıdır. Shantell’in el yazısı, hem el yazısı hem de basılı şekillerin bir karışımıdır; bu, İngiltere ve ABD’de çocuklara önce el yazısı, sonra basılı şekiller öğretildiği için yaygın bir durumdur. Shantell sadece Latin alfabesinde yazdığı için, Danilova onun şekillerini Kiril alfabesine nasıl çevireceğini bulmak zorunda kalmış: Hangi harfler el yazısı olacak, hangileri basılı?

Shantell’den Rusça birkaç cümle yazması istenmiş, böylece bu alışılmadık şekillere yaklaşımı gözlemlenebilmiş. Danilova, mümkün olduğunca tarafsız olmak için aynı harfler için farklı şekillerle birkaç kelimeyi Shantell’in birden çok kez yazmasını istemiş. Bu harf formları fontta denendi. Shantell Sans’taki Kiril şekillerinin nasıl görünmesi gerektiğine dair çok az net cevap vardı, bu yüzden karakterlerin birçok versiyonu test edilerek metinde ve farklı dillerde nasıl durduğu karşılaştırıldı.

Bu bir hissiyat meselesiydi: bazı şekiller bu yazı tipinde doğru hissederken, diğerleri –tipik olarak farklı bir şekilde yazılmaları gerekse bile– yanlış geliyordu. Danilova, diğer Kiril tipografi tasarımcıları Maria Doreuli, Krista Radoeva ve Alexei Vanyashin ile istişare etmiş ve çoğu zaman doğru ve yanlış şekiller hakkındaki “hissiyatları” aynı olmuş.

Bulgarca ve Sırpça gibi genellikle varsayılan Kiril alfabesinden farklı bazı geleneksel şekillere sahip dillerde, beklenmedik olanlara dikkat etmek gerekmiş: örneğin, genellikle Latin ‘m’ harfiyle aynı şekle sahip olan Bulgarca ‘т’ harfi. Bu özel stil ve fontta Kiril ‘м’ ile karıştırılabileceği için ayarlanması gerekmiş. Genellikle, küçük ve büyük harflerde benzer görünen şekiller benzer bir yaklaşıma sahiptir, ancak Shantell Sans’ta, canlı el yazısı hissini korumak için birçoğu biraz farklıdır. Sırpça ‘ње’ gibi harflerde, her iki şeklin de ana dili konuşan bir okuyucuya doğal görünmesini sağlamak gerekmiş, bu nedenle Sırpça için tasarımcı Jovana Jocić’e danışılmış.

Genel olarak, bu proje üzerinde çalışmak inanılmaz bir zevkti ve birçok tasarım zorluğu Kiril üzerinde çalışmayı daha da ilginç hale getirdi. Danilova, bu yazı tipinin nasıl kullanılacağını görmekten ve hem farklı Kiril dillerinde hem de Latin dillerinde dizgi için kullanışlı olmasını umuyor.

Shantell Sans’ı Deneyin!

Umarız Shantell Sans’ın geçmişini öğrenmek, sadece bu yazı tipine değil, genel olarak tipografi tasarım sürecine dair daha derin bir takdir beslemenize yardımcı olmuştur. Kişilikli bir fonta ihtiyaç duyan yaratıcı bir fikriniz mi var? Ya da sadece yeni bir fontu denemek ve sizi nereye götüreceğini görmek mi istiyorsunuz? Shantell Sans’ı deneyin!

Shantell Sans’ı Google Fonts üzerinden edinebilir veya en son sürümünü açık kaynak deposundan indirebilirsiniz. Ayrıca Google Docs, Slides ve diğer Workspace ürünlerinde de Shantell Sans’ı kullanabilirsiniz:

1. Bir belgede, font menüsünü açın ve ‘Daha Fazla Yazı Tipi’ne tıklayın.
2. Açılan pencerede ‘Shantell Sans’ araması yapın.
3. Fontu font menünüze eklemek için aileye tıklayın.