Flipper One: Açık Kaynak Linux Cyberdeck Devrimine Katılın!

Flipper One: Açık Kaynak Linux Cyberdeck Devrimine Katılın!

Flipper Devices, yıllardır üzerinde çalıştığı ve defalarca sıfırdan inşa ettiği iddialı projesi Flipper One’ı nihayet duyurdu. Finansal ve teknik açıdan zorlu bir yolculuk olan bu proje, şirketin topluluk desteğine olan ihtiyacını gözler önüne seriyor. Flipper One, bir Linux cyberdeck’in ne anlama geldiğini yeniden tanımlamayı hedefleyen devasa bir açık kaynak girişimi.

Flipper One Nedir ve Neden Flipper Zero’dan Farklı?

Flipper One, Flipper Zero’nun bir yükseltmesi değil, tamamen farklı hedeflere sahip ayrı bir projedir. Flipper One, 5G özellikli bir IP ağ analizöründen SDR destekli yerel yapay zekaya sahip bir radyo sinyal analizörüne kadar neredeyse her şeyi inşa edebileceğiniz açık bir Linux platformudur. Donanım genişletme sistemine büyük önem verilerek PCI Express, USB 3.0 ve SATA arayüzleri üzerinden yüksek hızlı modüller bağlanabilir.

Flipper Zero ve Flipper One Karşılaştırması

İki cihaz, farklı ağ katmanlarında çalışır ve birbirlerinin yerini almaz:

• Layer 0 (Flipper Zero): NFC, RFID, Sub-1 GHz radyo, Kızılötesi gibi çevrimdışı noktadan noktaya erişim kontrol protokolleri. Düşük güçlü bir mikrodenetleyiciye dayanır.
• Layer 1 (Flipper One): Wi-Fi, Ethernet, 5G, uydu gibi IP bağlantılı her şey. Ağ iletişimi, veri transferi ve yüksek performanslı bilgi işlem odaklıdır. Güçlü donanım ve açık bir Linux araç seti ile SDR ve yerel yapay zekayı işleyecek güce sahiptir.

Yani, Flipper One, Flipper Zero’nun ‘yeni’ nesli değil, farklı kategoride bir cihazdır.

Gerçekten Açık Bir Linux Platformu Hedefi

Flipper One ekibi, dünyanın en iyi belgelenmiş ARM bilgisayarını, tam ana hat Linux çekirdeği desteğiyle inşa ederek ‘gerçekten açık’ bir Linux donanım platformu oluşturmayı amaçlıyor. Bu, ürünün güncelliğini korumasını ve en son güncellemeleri almasını sağlayacak.

• Tam ana hat Linux çekirdeği desteği
• İkili bloblar, kapalı sürücüler veya tescilli ürün yazılımı yok
• Satıcıya kilitli BSP (kart destek paketi) yok

Mevcut ARM Linux ekosistemindeki dağınıklıktan bıkan ekip, bu problemi çözmek için Collabora ile ortaklık kurarak Rockchip RK3576 SoC’ye tam desteği ana hat Linux çekirdeğine entegre ediyor. Bu sayede kullanıcılar, doğrudan kernel.org‘dan sıfır satıcı yamasıyla çekirdeği indirebilecek ve Flipper One üzerinde çalıştırabilecek. RK3576 desteği iyi durumda olsa da, erken önyükleme sırasında RAM’i başlatan son bir ikili blob (DDR trainer) bulunuyor ve topluluğun bu konudaki yardımı isteniyor. Ayrıca, güç yönetimi, USB DP Alt modu ve NPU, donanım video çözme gibi sürücülerin ana hatta entegrasyonu için de topluluk katkısı bekleniyor. Daha fazla bilgi için Collabora blog yazısını ve RK3576 açık kaynak yol haritasını inceleyebilirsiniz.

Geliştirici Portalı: Gelişime Açık Katılım

Flipper One, sadece açık kaynak kodlu olmakla kalmıyor, aynı zamanda açık bir geliştirme süreci sunuyor. Ekip, Flipper One Geliştirici Portalı aracılığıyla görev izleyicilerini, iç tartışmalarını, yarı bitmiş belgelerini ve mimari tartışmalarını halka açıyor. Bu, tamamlanmamış işleri saklama içgüdüsüne karşı bir duruş olup, eğitici değerin daha önemli olduğuna inanılıyor.

Flipper One Geliştirici Portalı Nedir?

Geliştirici Portalı, Flipper One için tüm geliştirme belgelerini içeren herkese açık bir wiki’dir. Projenin yapısını ve geliştirme sürecine nasıl katılabileceğinizi açıklar. Proje, aşağıdaki gibi birçok alt projeye ayrılmıştır:

• Donanım: Elektriksel donanım geliştirme, PCB tasarımı.
• Mekanik: Kasa, düğmeler ve fiziksel parçaların tasarımı.
• Linux (CPU Yazılımı): RK3576 işlemci için yazılım geliştirme (çekirdek, sürücüler).
• MCU Yazılımı: RP2350 mikrodenetleyici için ekran, güç ve düğme yönetimi.
• Kullanıcı Arayüzü: UI/UX geliştirme ve grafikler.
• Belgeler: Geliştirici portalı ve teknik dokümanlar.
• Test: Cihaz alt sistemleri ve donanım doğrulaması için araçlar.

Mühendis, yazılım geliştirici, tasarımcı veya sadece fikirlerini paylaşmak isteyen hevesli bir kullanıcı olun, herkes gelişime katılmaya davetlidir. Ekip ayrıca bir Geliştirici Portalı Yöneticisi de arıyor: İlanı inceleyin.

Ortak İşlemci Mimarisi

Flipper One, yüksek performanslı bir CPU (8 çekirdekli RK3576 SoC) ve küçük, düşük güçlü bir MCU (2 çekirdekli Raspberry Pi RP2350) olmak üzere iki işlemci üzerinde çalışır. Her biri kendi bölümünü paralel olarak yönetir.

• Yüksek Performanslı CPU: Linux’u çalıştıran RK3576, Mali-G52 GPU, yerel LLM’ler için NPU ve 8 GB RAM içerir. Daha fazlası için CPU Yazılımı bölümüne bakın.
• Düşük Güçlü MCU: RP2350, ekranı, düğmeleri, dokunmatik yüzeyi ve güç alt sistemini kontrol eder. Kendi MCU Firmware’ini çalıştırır.

Cihaz sadece MCU ile çalışabilir; Linux kapalıyken bile düğmeler ve LCD ekran ile Flipper One’ı kontrol edebilir, önyükleme sürecini yapılandırabilirsiniz. Bu, çoğu tek kart bilgisayarda eksik olan bir özelliktir.

MCU ↔ CPU Bağlantısı

İki işlemci, Interconnect adı verilen bir dizi arayüz üzerinden iletişim kurar. Ekip, bu tasarımı Linux çekirdek topluluğunun incelemesini ve doğru şekilde ana hatta entegre edilmesine yardımcı olmasını istiyor.

Flipper OS ve FlipCTL: Linux Cyberdeck’leri Yeniden Tanımlamak

Flipper ekibi, mevcut Linux cyberdeck deneyimini yeniden tasarlamayı hedefliyor. Raspberry Pi gibi cihazlarda işletim sisteminin hızla karmaşık hale gelmesi sorununa çözüm olarak Flipper OS’u geliştiriyorlar.

Flipper OS Nedir?

Flipper OS, Debian tabanlı bir sistemin üzerine inşa edilmiş bir katmandır ve ‘profiller’ sunar. Bu profiller, farklı önceden yapılandırılmış paket ve ayarlara sahip işletim sistemi anlık görüntüleri gibidir. Bir profili başlatabilir, klonlayabilir, bozabilir ve temiz bir kopyaya geri dönebilir veya farklı bir kullanım durumu için tamamen başka bir profile geçiş yapabilirsiniz. SD kart değiştirme derdine son veren bu konsept, Flipper One’ın ötesinde Raspberry Pi tabanlı cyberdeck’ler veya diğer taşınabilir Linux kutuları için de faydalı olmayı amaçlıyor. Flipper OS konsepti hakkında daha fazla bilgi için buraya tıklayın.

FlipCTL: Küçük Ekranlar İçin Bir UI Çerçevesi

Linux tabanlı cyberdeck’lerde yaygın olan küçük ekranlar için UI tasarlama sorununa çözüm olarak FlipCTL geliştiriliyor. Flipper Zero’yu popüler yapan, küçük LCD için özel olarak tasarlanmış kullanıcı arayüzüydü. Flipper ekibi, bu yaklaşımı Linux çoklu araçlarına taşımak istiyor.

FlipCTL, bir D-pad ve birkaç düğme ile kontrol edilen küçük LCD ekranlar için menü tabanlı arayüzler oluşturmaya yönelik bir çerçevedir. Amaç, ping, nmap, traceroute gibi mevcut Linux yardımcı programlarını küçük bir ekranda anlamlı olan temiz, gezilebilir bir UI’ye sarmaktır. Uzun vadeli hedef, herhangi bir gömülü Linux cihazına bir HMI (insan-makine arayüzü) eklemeyi tek bir komutla (apt install flipctl) kolaylaştırmaktır. FlipCTL ayrıca, herhangi bir Linux tabanlı cihaza takılıp anında menü odaklı bir arayüz sağlayan bağımsız bir ‘FlipCTL Kontrol Kartı’ olarak da piyasaya sürülecek. FlipCTL konsepti hakkında daha fazla bilgi için buraya tıklayın.

M.2 ve GPIO Genişletme Modülleri

Flipper One’ın temel fikirlerinden biri, herkesin kendi özel çoklu aracına dönüştürebileceği genişletilebilir bir donanım platformu olmasıdır. Bu amaçla yüksek hızlı M.2 ve basit DIY projeleri için GPIO genişletme modülleri desteği eklendi.

M.2 Genişletme Modülleri

M.2 bağlantı noktası, hücresel veya uydu modemler, SDR modülleri, AI hızlandırıcılar, SSD’ler (NVMe veya SATA) ve Wi-Fi kartları gibi neredeyse her tür modülü takabilmeniz için olabildiğince evrensel olarak tasarlandı. Desteklenen M.2 tipleri ve özellikleri şunlardır:

• M.2 tipi: Key-B
• Desteklenen boyutlar: 2242, 3042, 3052 (D3 sınıfı kalınlığa kadar)
• Arayüzler: PCI Express 2.1 ×1 / USB 3.1 / USB 2.0 / SATA3 / Serial Audio / UART / I2C / SIM kart

Tüm M.2 bağlantı noktası spesifikasyonu ve pin çıkışı için belgelere bakın.

GPIO Modülleri

Daha basit DIY modülleri için standart 2.54mm pin başlıklarına sahip bir GPIO konektörü eklendi. Modüllerin güvenli bir şekilde monte edilmesi için özel bir montaj sistemi de bulunuyor. Teknik özellikler ve şemalar için GPIO bağlantı noktası sayfasını ziyaret edebilir, telsiz ve kamera modülü örneklerini buradan inceleyebilirsiniz.

Açık Donanım Modül Sistemi

Flipper One modülleri için özel bir montaj sistemi tasarlandı ve bu sistemle ilgili kasa parçaları tamamen açık kaynak olarak sunuluyor. Mekanik tasarım hakkında daha fazla bilgi edinebilir ve 3D modelleri indirebilirsiniz.

Kapsamlı Ağ Çoklu Aracı

Flipper One, tüm OSI katmanlarında IP ağları için bir İsviçre Çakısı olarak tasarlandı. Beş bağımsız ağ bağlantısı sayesinde şeffaf köprüleme, MitM analizi, dinamik yönlendirme, yük dengeleme ve hata toleransı gibi birçok senaryoda kullanılabilir.

• 2× Gigabit Ethernet: İki bağımsız 1 Gbps WAN/LAN portu.
• Wi-Fi 6E: MT7921AUN yonga setine dayalı 802.11ax, monitör modu desteğiyle 2.4/5/6 GHz bantlarını kapsar.
• Hücresel modem: M.2 genişletme modülü aracılığıyla 5G veya LTE modemi, harici anten desteği.
• USB Ethernet: USB-C üzerinden 5 Gbps’ye kadar emülasyon.

Tüm özellikler listesi için burayı ziyaret edin.

Gelişmiş Dahili Wi-Fi

Flipper One, Wi-Fi ağ analizi için gerekli tüm özellikleri (monitör modu, paket enjeksiyonu dahil) destekleyen çok yönlü bir entegre Wi-Fi sunmayı hedefliyor. Popüler MediaTek MT7921AUN yonga seti tercih edildi. Bu çip, ana hat Linux çekirdeğinde açık kaynak bir sürücü tarafından destekleniyor. Ekip, kablosuz çalışmalarla ilgilenen herkesi Wi-Fi testlerine katılmaya davet ediyor.

Uydu NTN Modemi

5G ve LTE spesifikasyonlarının bir parçası olarak 3GPP tarafından standardize edilen düşük hızlı bir bağlantı teknolojisi olan NTN (Non-Terrestrial Networks) uydu iletişimi desteği eklenmesi planlanıyor. Bu teknoloji, mühendis ve meraklılara gerçek uydu altyapısıyla çalışma fırsatı sunacak. Ekip, Skylo gibi bir ortak arıyor. Detaylar için Uydu modem modülü sayfasına göz atın.

Çevrimdışı Flipper LLM

Dahili bir AI hızlandırıcı sayesinde Flipper One, internet bağlantısı olmadan yerel olarak Büyük Dil Modelleri (LLM’ler) çalıştırabilecek. Bu, kullanıcıların cihazı çalıştırmalarına, yapılandırmalar oluşturmalarına ve faydalı ipuçları almalarına yardımcı olacak. Flipper One’ın iç yapısını ve uygulamalarını bilen özel bir yapay zeka modeli eğitilmesi hedefleniyor ve topluluk katkısı bekleniyor. NPU modülünün ana hat çekirdek desteği üzerinde çalışmalar devam ediyor: Daha fazla bilgi.

Survival Desktop ve Medya Merkezi

Flipper One, yanınızda taşıyabileceğiniz bir ‘survival desktop’ veya ince istemci olarak da kullanılabilir. Tek bir USB-C kablosuyla bir monitöre bağlayarak hareket halindeyken gerçek bir masaüstü deneyimi yaşayabilirsiniz. Cihazın performansı Raspberry Pi 5 ile karşılaştırılabilir düzeydedir.

• USB-C DisplayPort Alt Modu: Tek kablo üzerinden şarj, video çıkışı ve USB çevre birimleri bağlantısı sağlar. Ana hat çekirdek desteği ve sinyal bütünlüğü sorunları üzerinde çalışılıyor: Daha fazla bilgi.
• Donanım video çözme: H.264/HEVC donanım video çözme desteğinin ana hat çekirdeğe eklenmesi gerekiyor: Daha fazla bilgi.
• Masaüstü Ortamı Seçimi: Temiz, hızlı ve şişkinlikten arındırılmış bir masaüstü deneyimi hedefleniyor.

Ayrıca, Flipper One bir TV medya kutusu olarak da işlev görebilir. Tam boyutlu HDMI 2.1 bağlantı noktası (4K @ 120Hz desteği ile) ve HDMI CEC (Consumer Electronics Control) sayesinde TV uzaktan kumandasıyla kontrol edilebilir.

Son Söz ve Katkıda Bulunma Çağrısı

Flipper Devices ekibi, Flipper Zero ile elde ettikleri başarıdan (yaklaşık 1 milyon cihaz) ilham alarak Flipper One’ı kişisel bir proje olarak görüyor. Ekip, projenin büyüklüğü ve teknik/finansal zorluklar nedeniyle topluluğun yardımına ihtiyaç duyuyor. Flipper One’ın açık kaynaklı ve topluluk odaklı gelişimi için Flipper One Geliştirici Portalı’nı ziyaret edebilir ve X.com/Flipper_RND adresinden güncellemeleri takip edebilirsiniz.